Prawo Fittsa – psychologia UX

Czas niezbędny do osiągnięcia celu jest funkcją wielkości celu oraz odległości między celem a początkową pozycją wskaźnika.

Prawo Fittsa

W roku 1955 psycholog Paul Fitts przeprowadził serię badań ludzkiego ośrodka motorycznego. Z przeprowadzonych przez niego badań wynikało, że im większa odległość, im mniejszy cel oraz im szybszy ruch do celu tym więcej częściej chybiamy w dany cel. Jednocześnie gdy cel jest większy liczba błędów spada, nawet momimo znacznej odległości oraz prędkości ruchu.

Prawo Fittsa odnosi się do szybkich ruchów wskazujących (np. kliknięć) i nie dotyczy ruchów ciągłych (np. rysowania) i dotyczy każdej metody wskazania celu – czy to za pomocą myszki, rysika czy dotyku.

Jak wykorzystać prawo Fittsa w produkcie?

Prawo Fittsa ma ścisłe zastosowanie przy projektowaniu interfejsów (UI) oraz doświadczeń użytkownika (UX). Elementy klikalne, które wywołują pożądaną akcję powinny znajdywać się blisko kursora oraz być większe od pozostałych elementów tak by zminimalizować liczbę chybionych kliknięć i płynnie przenosić użytkownika między działaniami.

Elementy dodatkowe lub takie, których użytkownik nie powinien szybko kliknąć powinny być mniejsze oraz znajdywać się dalej od kursora.  Co więcej ta zasada ma zastosowanie nie tylko przy produktach cyfrowych ale również przy materialnych produktach. Przykładowo interfejs maszyn przemysłowych, których niewłaściwe użycie może skutkować wypadkiem, mogą korzystać z różnej wielkości przycisków do obsługi. Przyciski “start” zazwyczaj są mniejsze tak by uniknąć przypadkowego uruchomienia maszyny podczas gdy przycisk “stop” jest duży i łatwy do szybkiego wciśnięcia gdy chcemy natychmiast zatrzymać maszynę.

Interfejs maszyny przemysłowej pokazujący działanie prawa Fittsa w praktyce
Interfejs maszyny korzystający z prawa Fittsa

Efekty prawa Fittsa można wzmocnić poprzez odpowiednie grupowanie elementów interfejsu tak by “prowadzić” użytkownika w stronę pożądanego efektu dzięki wykorzystaniu jasnych komunikatów, dużych elementów z którymi wchodzić można w interakcję oraz skrócenia odległości między tymi elementami.

Czasem zmniejszenie elementu nie ma sensu z punktu widzenia dośwaidczeń użytkownika – przykładowo przy komunikacie potwierdzającym skasowanie pliku zmniejszenie i oddalenie przycisku potwierdzającego negatywnie wpłynie na odczucia użytkownika. Taki interfejs może zostać uznany za nieintuicyjny. 

Czy prawo Fittsa można zastosować w takiej sytuacji? Tak, jeżeli weźmiemy pod uwagę psychologię. Otóz prawo Fittsa mówi o “celu”. Aby zmiejszyć liczbę niechcianych kliknięć w przycisk kasowania należy sprawić by użytkownik uznał za cel inny element interfejsu. Przykładowo jeżeli komunikat zawiera dwa przyciski – “kasuj” i “anuluj” powinniśmy zmienić kolor jednego z przycisków tak by przyciągał uwagę. Jeżeli chcemy skutecznie chronić użytkownika możemy np. zmienić kolor przycisku “anuluj” na zielony a przycisk “kasuj” pozostawić neutralnym.

Tak odznaczający się przycisk będzie odruchowo przyciągał uwagę oraz przypadkowe kliknięcia i wymusi na użytkowniku wolniejszą pracę.

Prawo Fittsa – psychologia UX

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to top